• Workout Intelligence

Οφέλη της συμμετοχής των παιδιών σε προγράμματα ενδυνάμωσης



Είναι πλέον ευρέως γνωστό ότι η συμμετοχή σε προγράμματα ενδυνάμωσης έχει πολλά οφέλη για την υγεία την απόδοση και την λειτουργική ικανότητα του ανθρώπου. Ο άνθρωπος ανάλογα την ηλικία, το φύλο, την κατάσταση υγείας, τον τρόπο ζωής, το αθλητικό επίπεδο κλπ, παρουσιάζει μεγάλες διαφορές στην φυσιολογία του. Έτσι, δεν μπορεί ένα συμπέρασμα της έρευνας να γενικεύεται χωρίς να μελετηθεί η κάθε περίπτωση ή ομάδα περιπτώσεων ξεχωριστά. Οι ερευνητές από την μεριά τους, μας έχουν κάνει διαθέσιμες πλέον αρκετές πληροφορίες που να υποστηρίζουν την συμμετοχή σε προγράμματα ενδυνάμωσης για πολλές κατηγορίες ανθρώπων. Μας παρέχουν οδηγίες, μας ενημερώνουν για τα οφέλη, μας δίνουν σημεία προσοχής και κατευθύνσεις για κάθε άνθρωπο που κρίνεται ικανός από άποψη υγείας να γυμναστεί με προγράμματα ενδυνάμωσης.


Συνεπώς η αθλητική επιστήμη και η παιδιατρική δεν θα μπορούσαν παρά να μην αφιερώσουν πολύ σημαντικό όγκο της προσοχής τους για την προπόνηση ενδυνάμωσης στην ευαίσθητη παιδική ηλικία. Να τονίσουν τους λόγους που πρέπει τα παιδιά να συμμετέχουν ενεργά σε προγράμματα ενδυνάμωσης, να δημιουργήσουν κανόνες διεξαγωγής και να δώσουν οδηγίες στους γυμναστές για ασφαλή και αποτελεσματική διεξαγωγή της προπόνησης για τα παιδιά. Πάρα πολλές έρευνες έχουν μελετήσει το αντικείμενο και μας δίνουν σαφείς και έγκυρες πληροφορίες. Το συμπέρασμα είναι ότι η συμμετοχή των παιδιών σε οργανωμένα προγράμματα ενδυνάμωσης είναι απαραίτητη, για την ομαλή ανάπτυξη, την υγεία και την δημιουργία βάσης για αθλητική απόδοση των παιδιών που θα κατευθυνθούν στον αγωνιστικό αθλητισμό. Περισσότερα στην συνέχεια.



Για ποιες ηλικίας αναφερόμαστε?


Αναφερόμαστε στις ηλικιές 5 με 11. Βέβαια η βιολογική ηλικία δεν είναι πάντα κατάλληλος δείκτης, καθώς παρουσιάζονται μεγάλες διαφορές ως προς την ανάπτυξή τους. Στην περίπτωση του άρθρου συνεπώς, αναφερόμαστε στα παιδιά πριν μπουν στην φάση της προεφηβείας-εφηβείας. Κάνουμε αυτόν τον διαχωρισμό καθώς από την στιγμή που μπουν σε αυτή την ηλικία παρουσιάζονται νέες ανάγκες και σημεία προσοχής που θα πρέπει να αναλυθούν σε νέο άρθρο



Τι εννοούμε λέγοντας προγράμματα ενδυνάμωσης για παιδιά 5 με 11?


Κάποιος ακούγοντάς το μπορεί να παραξενευτεί. Μπορεί να έρθουν στο μυαλό εικόνες παιδιών να σηκώνουν μεγάλη βάρη ή να χρησιμοποιούν σύνθετα μηχανήματα. Η αλήθεια είναι ότι ούτε εμείς ούτε η πλειοψηφία των ερευνών έχουν αυτό ακριβώς στο μυαλό τους.

Στις περισσότερες έρευνες γίνεται αναφορά σε προπονήσεις ενδυνάμωσης με το βάρος του σώματος, με λάστιχα, με ειδικά διαμορφωμένα όργανα καθώς και βοηθητικό εξοπλισμό για την ενίσχυση της μάθησης των κινήσεων. Κύριος στόχος αυτών των προγραμμάτων είναι η σωστή εκμάθηση των βασικών κινητικών μοτίβων, έτσι ώστε τα παιδιά να εκτελούν καθημερινές δραστηριότητες με σωστή τεχνική, μειώνοντας τον κίνδυνο τραυματισμού.

Παράλληλα να μάθουν να ελέγχουν το σώμα τους έτσι ώστε κατά την διάρκεια του παιχνιδιού ή της προπόνησης του αθλήματός τους, να κάνουν εκτέλεση ασκήσεων και κινήσεων με σωστή στάση σώματος, ισορροπία και έλεγχο των άκρων και του κορμού τους. Προσθήκη εξωτερικής αντίστασης δεν χρησιμοποιείται ποτέ αν δεν υπάρχει άρτια εκτέλεση των ασκήσεων με το βάρος του σώματος. Επίσης αυτή η εξωτερική αντίσταση συνήθως είναι αρκετά μικρότερη αναλογικά, απ’ ότι στους ενήλικες.


Κατά το παρελθόν μπορεί να εφαρμόζονταν σε πολλές περιπτώσεις ακατάλληλες έως και επικίνδυνες πρακτικές σε πολλά αθλήματα ή προγράμματα προπόνησης για παιδιά. Σημαντικό ρόλο στην εξαφάνιση τέτοιων πρακτικών έχουν παίξει οι μεγάλοι αθλητικοί οργανισμοί που ασχολούνται με την σωστή εφαρμογή προγραμμάτων ενδυνάμωσης. Παράλληλα, πολλές μελέτες έχουν γίνει για να αντικρούσουν το βασικό επιχείρημα μη συμμετοχής των παιδιών και των προεφήβων σε προγράμματα ενδυνάμωσης. Αυτό είναι το ότι η προπόνηση ενδυνάμωσης μπορεί να κρατήσει ένα παιδί κοντό. Η αλήθεια είναι ότι αυτό δεν θα συμβεί. Για να διαταραχθεί η ανάπτυξη ενός παιδιού θα πρέπει να υπάρξει καταστρεπτικός τραυματισμός στον επιφυσιακό χόνδρο ενός οστού. Σε κάθε περίπτωση, για να μην υπάρχει το παραμικρό ρίσκο, θα πρέπει να αποφεύγονται ακραίες πρακτικές.


Βέβαια αρκετές μελέτες έχουν χρησιμοποιήσει μεγάλες ποσοστιαία εξωτερικές αντιστάσεις καθώς αυτές κρίνονται αποτελεσματικές για την βελτίωση της δύναμης στα παιδιά, παραπάνω από τον ρυθμό ανάπτυξης. Πάντα όμως σε κινήσεις που έχουν «κατακτήσει» τα παιδιά και σε περιπτώσεις όπου οι αγωνιστικές υποχρεώσεις του παιδιού (για παράδειγμα ενόργανη) είναι αυξημένες και χρειάζεται δύναμη μεγαλύτερη από το μέσο παιδί αυτής της ηλικίας.


Στον γενικό πληθυσμό, για τα παιδιά ηλικίας 5-11 συνήθως αναφορά γίνεται σε προγράμματα ενδυνάμωσης με ασκήσεις ενδιαφέρουσες για τα παιδιά, ακόμα και με παιγνιώδη μορφή. Κινητικές δεξιότητες όπως τα άλματα έχουν μελετηθεί ιδιαίτερα και δείχνουν πολλά οφέλη. Επίσης έχουν διεξαχθεί και μελέτες με πιο αυστηρά πρωτόκολλα άσκησης που μοιάζουν με των ενηλίκων, πάντα με σεβασμό στην ιδιαίτερη φυσιολογία τους.


Παράλληλα τα τελευταία ειδικά χρόνια, έχουν γίνει πολλές μελέτες σε παιδιά αυτής της ηλικίας που παρουσιάζουν κινητικά προβλήματα, δυσκολίες υγείας καθώς και γνωστικές διαταραχές. Αυτός ειδικά ο τομέας ερευνών είναι ιδιαίτερα χρήσιμος για να μπορέσουν τα παιδιά αυτά να αποκομίσουν τα οφέλη της συστηματικής γυμναστικής.



Συγκεντρωτικά: Ποια οφέλη αποκομίζει ένα παιδί ηλικίας 5-11 με την συμμετοχή του σε συστηματικό πρόγραμμα ενδυνάμωσης?


  • 1) Αυξημένη μυϊκή δύναμη σε σχέση με συνομηλίκους και ανεξάρτητα από την φυσιολογική ανάπτυξη (βιβλιογραφία στο τέλος). Αυτή η βελτίωση της δύναμης οφείλεται κυρίως σε παράγοντες του νευρικού συστήματος. Δηλαδή καλύτερος συντονισμός των κινητικών νευρώνων, καλύτερη συνεργασία ανταγωνιστών και πρωταγωνιστών μυών καθώς και μείωση της δράσης των προστατευτικών αντανακλαστικών.

  • 2) Βελτίωση ευλυγισίας και κινητικότητας

  • 3) Βελτιωμένος κινητικός έλεγχος και κινητική συμπεριφορά σε υγιή παιδιά καθώς και σε παιδιά με παθήσεις όπως η εγκεφαλική παράλυση. Βελτιωμένος κινητικός έλεγχος σημαίνει μείωση κινδύνου εμφάνισης τραυματισμού (πχ επιβλαβής κίνηση άκρων κατά το τρέξιμο ή κακή τεχνική προσγείωσης στα άλματα, τεχνική βάδισης)

  • 4) Βελτίωση σύστασης σώματος. Παρότι δεν είναι ξεκάθαρο ότι τα παιδιά αυτής της ηλικίας μπορούν να αυξήσουν την μυϊκή μάζα τους, σίγουρα παρουσιάζουν χαμηλότερα ποσοστά λίπους

  • 5) Αυξημένη οστική πυκνότητα. Παράγοντας μέγιστης σημασίας για την υγιή ενήλικη ζωή. Παιδιά που συμμετέχουν ενεργά και συχνά έχουν καλύτερη οστική πυκνότητα από συνομήλικους.

  • 6) Βελτιωμένη λειτουργική ικανότητα και ποιότητα ζωής σε παιδιά με κινητικά προβλήματα. Με ειδικά προγράμματα άσκησης, παιδιά που πάσχουν από εγκεφαλική παράλυση (1 στις 1000 γεννήσεις) και άλλες κινητικές διαταραχές μπορούν να δουν σημαντικά οφέλη

  • 7) Αύξηση αυτοαποτελεσματικότητας και αυτοεκτίμησης. Παρότι είναι δύσκολο να μετρηθεί σε παιδιά αυτής της ηλικίας, τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν θετική επίδραση. Γεγονός πολύ σημαντικό για την συμμετοχή των παιδιών σε κοινωνικές-αθλητικές δραστηριότητες στην συνέχεια της ζωής τους

  • 8) Βελτιωμένη στάση του σώματος καθώς και καλύτερη κίνηση σε απλές δραστηριότητες όπως η βάδιση.

  • 9) Απόκτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής, ο οποίος μπορεί να συνεχιστεί και στην ενήλικη ζωή με όλα τα οφέλη που τον συνοδεύουν

  • 10) Ενίσχυση αθλητικής απόδοσης στα παιδιά με βλέψεις πρωταθλητισμού.



Τι εννοούμε λέγοντας συστηματικό πρόγραμμα ενδυνάμωσης??


Εννοούμε την συμμετοχή τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα σε προγράμματα 20-60 λεπτών που περιλαμβάνουν βασικές ασκήσεις ενδυνάμωσης ή κινητικές δραστηριότητες όπως τα άλματα, οι αλλαγές κατεύθυνσης και το έντονο τρέξιμο.

Αυτές τις αν